Jak pisać artykuły?

Autor: Beata 'teaver' Kwiecińska-Sobek
Redakcja: Tomasz 'Sting' Chmielik

Artykuł (w tym i recenzja) jako pisemna forma wypowiedzi, podlega pewnym regułom. Nie zawsze zdajemy sobie z tego sprawę, szczególnie na samym początku przygody z pisaniem. Niemniej jednak warto sobie owe reguły przyswoić, względnie odświeżać.

Artykuł ma cel

Celem tym może być zarówno przedstawienie nowej gry, zrecenzowanie filmu, jak i opowiedzenie dowolnej historii. Należy również uwzględnić cechy wyróżniające dany produkt (film, książkę, grę), które pomogą uzasadnić nasz wybór, np. fascynująca fabuła, najnudniejszy film sezonu, nowe dzieło dobrego autora. W ten sposób, wprowadzając coś tylko od siebie, sprawiamy, że tekst jest autentyczny, a to wpływa pozytywnie na jego odbiór. Dlatego też, autor musi być świadomy celu, dla którego chce tworzyć tekst.

Zaloguj się aby wyłączyć tę reklamę

Artykuł ma czytelnika

Oznacza to tyle, że tekst powinien być dopasowany do grupy wiekowej, zawodowej czy hobbistycznej, która po niego sięgnie. Pomocne są w tym techniki pisarskie i środki językowe, np. slang czy archaizmy. Należy je jednak stosować z wyczuciem, ponieważ użyte nieumiejętnie rażą w tekście. Początkującym radzę zrezygnować z tej opcji. Ze względu na czytelnika, autor powinien również komponować tekst tak, aby był on łatwy w czytaniu. Oznacza to, że czytając nie powinniśmy musieć co chwilę wracać do poprzedniego zdania/zdań, żeby zrozumieć, o co chodzi. Aby uniknąć takich problemów, wystarczy jedynie wystrzegać się zbyt opisowych porównań i dbać o to, aby podmiot w zdaniu był łatwy do zidentyfikowania. Bardzo pomocne są tutaj również znaki interpunkcyjne. Należy pamiętać, że przecinek ma za zadanie podzielić zdanie na logicznie spójne fragmenty, czyli zdania, posiadające zazwyczaj podmiot i orzeczenie (np. "Autor gry, z zawodu nauczyciel fizyki kwantowej, zadbał o przejrzystą mechanikę swojego świata"). Przecinek nie powinien być więc stawiany byle gdzie. Należałoby tutaj również wspomnieć o nadużywaniu pauzy. Zdarza się, że kiedy chcemy podkreślić emocje używamy właśnie pauzy. Czasami jest to zabieg zbyt często stosowany, wybijający Czytelnika z rytmu. Dlatego warto pamiętać, że dobrym sposobem na dynamiczną wypowiedź jest odpowiednio zastosowana kropka. Krótkie zdania przyciągną uwagę i pomogą zachować rytm tekstu.

Artykuł ma wstęp

Przez wstęp, rozumie się wprowadzenie czytelnika w temat za pomocą podania krótkiej informacji o danym produkcie. Recenzja, jako specyficzny rodzaj artykułu, skupia się we wstępie na opisie i informacji. Dlatego wstęp ów powinien odpowiadać na 5 podstawowych pytań informacji, czyli:

a) co?
b) gdzie?
c) kiedy?
d) jak? / w jaki sposób?
e) dlaczego? / po co?

We wstępach można zazwyczaj zrezygnować z powodzeniem z punktu d) i e). Przykładowy wstęp do recenzji filmu wyglądałaby więc tak: "W ten piątek (c) wchodzi na ekrany kin (b) "On", nowy film XYWZ (a), autora scenariuszy do takich filmów jak RTW czy KMN. Zachęcona przychylnymi opiniami krytyków (e) wybrałam się na pokaz przedpremierowy..."

Na tym etapie, przy odrobinie pisarskiego obycia, możemy pozwolić sobie na uwagę natury personalnej, uwiarygodniając naszą recenzję (np. "....wybrałam się na pokaz przedpremierowy. Ulewny deszcz, który opóźnił moje przybycie do kina (d), wprowadził mnie idealnie w nastrój odpowiadający konwencji filmu.")

Po takim wstępie należałoby pokrótce przedstawić fabułę lub opisać świat i system gry. Np. "BVF jest grą fabularną z dynamiczną akcją, gdzie gracz może wcielić się w postać maga bitewnego, szpiega lub wojownika". Ważniejsze, typowe zwroty używane w tej części recenzji to np. Główny wątek filmu/ książki stanowi..., Wydarzenia koncentrują się wokół…, Losy bohaterów są ukazane na tle…, Gra polega na…, Głównym założeniem gry jest…

Artykuł ma rozwinięcie

Przez rozwinięcie rozumiemy część główną tekstu, w której następuje szczegółowy opis cech danego produktu. Na przykład, opisując ów "nowy film XYWZ", ocenę gry aktorskiej, scenografii, muzyki, itp. Z góry zakłada się, że ocena w recenzji jest subiektywna, ale powinna opierać się na faktach, o czym warto pamiętać. W tej części ważne jest także przekazanie wszystkich niezbędnych informacji o danym produkcie, przy zachowaniu odpowiednich proporcji w stosunku do innych części tekstu. Oznacza to tyle, że nasza recenzja nie powinna przekraczać objętościowo około 1,5 strony, z czego rozwiniecie powinno zajmować około 80% tekstu. Inaczej nasz czytelnik zniechęci się i nie przeczyta recenzji do końca. W teorii wygląda to na całkiem sporo, ale w praktyce zdarza się, że jest to o wiele za mało. Dlatego proponowałabym upychanie mniej ważnych, ale wartych podania informacji w formie skondensowanej, jako wtrącenia. W ten sposób nie odchodzimy od głównego tematu tekstu i zaoszczędzamy sobie miejsca. Na przykład: "Jan Kowalski, będący lingwistą z zawodu, w mistrzowski sposób wprowadza nas w różnorodny świat za pomocą wspaniałych dialogów i obrazowych opisów ras." W ten sposób podkreślamy jedną z zalet książki, czyli dobre dialogi i opisy, oraz przekazujemy informację, która ma przekonać czytelnika, że nasza ocena jest wiarygodna, czyli profesjonalne przygotowanie autora do pracy z językiem. Najczęściej używane zwroty w tej części tekstu to: Moim zdaniem…, Uważam/ Sądzę, że…, W mojej opinii…, Jestem przekonany, że…, Gra aktorska/ oprawa graficzna/ muzyczna jest kiepska/ przeciętna/ porywająca/ fenomenalna/ genialna etc…

Artykuł ma zakończenie

Przez zakończenie rozumie się podsumowanie danego produktu przez autora, czyli krótka, jedno-, dwuzdaniowa ocena. Tutaj nie należy przekraczać objętości jednego paragrafu. Najczęściej spotykane zwroty zamykające artykuł to: Nie/ Polecam film wymagającym kinomanom, znawcom, fanom…, Gratuluję twórcom udanej gry…, Książka świetna na długie, zimowe wieczory etc.

Artykuł jest poprawny

Przede wszystkim chodzi tu o poprawność stylistyczną i gramatyczną. Ciężko jest wyłapać własne błędy, ale zakładając, że takowe popełniamy, mamy dużą szansę zlikwidować je, zanim jeszcze tekst trafi do korekty. Najlepszym sposobem na poprawę własnego tekstu, jest odłożenie go, na co najmniej 24 godziny. Po tym czasie wystarczy przejrzeć go jeszcze raz lub dwa, zachowując kilkugodzinne przerwy między poprawkami. Jeżeli nie jest to możliwe, poproście kogoś, żeby przejrzał tekst za Was. I nie zapominajcie o dobrodziejstwach techniki, czyli korekcie automatycznej.

Powodzenia w pisaniu (coraz lepszych) tekstów!